Oluşturan - Hasan Kaplan
Ekşi mayalı ekmek, insanlık tarihindeki en eski bilinçli gıda dönüşümlerinden biridir. Bugün modern fırınlarda yeniden değer kazanan bu yöntem, aslında binlerce yıl boyunca ekmeğin tek üretim şekliydi. Ticari maya çok yeni bir icattır; ekmek kültürünün gerçek temeli ekşi mayaya dayanır.Arkeolojik bulgulara göre ekşi mayalı ekmek üretimi yaklaşık MÖ 3000’li yıllarda Antik Mısır’da başlamıştır. Nil Nehri çevresindeki doğal yabani mayalar ve laktik asit bakterileri, un ve su karışımını kendiliğinden fermente ediyor, hamur kabarıyor ve pişirildiğinde daha yumuşak, aromatik ve dayanıklı ekmekler ortaya çıkıyordu. Bu süreç tamamen doğaldı ancak zamanla bilinçli şekilde kontrol edilmeye başlandı.Mısırlılar mayayı saklamayı, beslemeyi ve nesilden nesle aktarmayı öğrendi. Böylece her bölgenin kendine özgü aromaya sahip ekmekleri oluştu. Bu bilgi Mezopotamya, Antik Yunan ve Roma’ya yayıldı. Roma döneminde ekşi maya o kadar değerliydi ki bazı fırınlar mayalarını miras gibi koruyordu.Orta Çağ boyunca Avrupa’da üretilen tüm ekmekler ekşi maya temelliydi. Her evin, her kasabanın hatta her fırının farklı bir maya kültürü vardı. Bugün şarap dünyasında kullanılan “teruar” kavramının ilk örneklerinden biri aslında ekşi mayadır. Aynı unla yapılan ekmekler bile farklı şehirlerde farklı aroma ve dokuya sahip oluyordu. yüzyılda sanayi devrimiyle birlikte ticari maya geliştirildi. Üretim hızlandı, maliyet düştü ancak fermantasyon süresi kısaldıkça ekmeğin aroması, besin değeri ve sindirilebilirliği ciddi şekilde azaldı. Ekşi maya uzun süre zahmetli ve yavaş bir yöntem olarak görülüp geri plana itildi. Son yıllarda ise bilimsel araştırmalar ekşi mayanın değerini tekrar ortaya koydu. Uzun fermantasyon sırasında:• Gluten yapısı kısmen parçalanır • Fitik asit azalır ve mineraller daha iyi emilir • Doğal asitler ekmeğin raf ömrünü uzatır • Aroma katmanları derinleşirBu nedenle ekşi mayalı ekmek hem daha lezzetli hem de vücut tarafından daha kolay tolere edilen bir üründür.Bugün dünyanın en iyi fırınlarında tekrar uzun fermantasyonlu ekşi maya sistemleri kullanılmaktadır. Yavaş üretim, yüksek kalite ve doğal süreçler modern gastronominin merkezine geri dönmüştür.Ekşi mayalı ekmek sadece eski bir gelenek değil; kontrollü fermantasyonun insan sağlığı ve lezzet üzerindeki gücünün kanıtıdır. Binlerce yıl önce başlayan bu doğal dönüşüm, bugün bilimle desteklenen bir ustalık disiplinine dönüşmüş durumdadır. İyi bir ekmek hâlâ aynı üç şeye dayanır: un, su ve zaman.
Daha FazlaYayınlandı - 1 Gün Önce
Oluşturan - Hasan Kaplan
Pizza bugün küresel bir fast food ürünü gibi algılansa da kökeni fakir halk mutfağına ve uzun fermantasyonlu hamur geleneğine dayanır. Gerçek pizzanın temeli, 18. yüzyıl Napoli’sinde atılmıştır ve modern pizzacılığın kalbi hâlâ burada atar.Antik dönemlerde Romalılar ve Yunanlılar düz ekmeklerin üzerine zeytinyağı, otlar ve peynir benzeri ürünler ekleyerek pişiriyordu. Ancak bugünkü anlamda pizzayı pizza yapan kırılma noktası, domatesin Avrupa mutfağına girmesiyle yaşandı. 16. yüzyılda Amerika kıtasından gelen domates, başlangıçta zehirli sanılsa da Napoli halkı tarafından hamurun üzerine eklenerek tüketilmeye başlandı.Napoli’nin yoksul kesimi için pizza; ucuz, doyurucu ve hızlı bir sokak yemeğiydi. Uzun fermantasyonla hazırlanan hamur, odun ateşinde çok yüksek sıcaklıklarda pişiriliyor, ortaya hem hafif hem aromatik bir ürün çıkıyordu. Bu yöntem zamanla standart haline geldi ve bugün “Napoli tarzı pizza” dediğimiz stil doğdu.1889 yılında Kraliçe Margherita’nın Napoli ziyaretinde domates, mozzarella ve fesleğenli pizzayı beğenmesiyle Margherita pizzası doğdu. İtalya bayrağının renklerini taşıyan bu pizza, Napolitan stilin simgesi haline geldi.Gerçek Napoli pizzası; yüksek hidrasyonlu hamur, uzun fermantasyon, elle açma tekniği ve 400–450°C üzerindeki fırınlarda 60–90 saniyede pişirme prensiplerine dayanır. Kenarları kabarık, iç dokusu hafif ve aroması derindir. Bu sadece bir tarif değil, bir ustalık disiplinidir.Zamanla pizza göçlerle birlikte Amerika’ya taşındı ve farklı stiller ortaya çıktı:New York tarzı: Daha büyük çaplı, ince ama esnek dilimler Chicago deep dish: Kalın tabanlı, adeta turta formunda Detroit tarzı: Dikdörtgen tepside çıtır kenarlı Roma tarzı: İnce ve çıtır tabanlı veya uzun fermantasyonlu tepsi pizzalarıHer biri kendi kültürüne uyum sağladı ancak hepsi köken olarak Napoli hamur geleneğinden doğdu.Bugün modern pizzacılık tekrar özüne dönüyor. Uzun fermantasyonlar, ekşi maya kullanımı, yüksek proteinli unlar ve kontrollü yoğurma teknikleri sayesinde Napoli ruhu bilimle birleşiyor. Hafiflik, sindirilebilirlik ve yoğun aroma artık kalite kriteri haline geldi.Pizza artık sadece hızlı tüketilen bir ürün değil; doğru hamur, doğru fermantasyon ve doğru pişirme ile gastronomik bir zanaata dönüşmüş durumda. Napoli’de doğan bu sade hamur disiplini, bugün dünyanın her yerinde ustaların elinde yeniden yorumlanıyor. Ancak değişmeyen tek şey var: iyi pizzanın kalbi her zaman hamurdur.
Daha FazlaYayınlandı - 1 Gün Önce
Oluşturan - Hasan Kaplan
Ekşi maya, insanlık tarihindeki en eski kontrollü fermantasyon tekniklerinden biridir. Bugün “artisan” ya da “zanaatkâr işi” olarak gördüğümüz birçok ekmek ve hamur işi aslında modern mayalar ortaya çıkmadan çok önce tamamen ekşi maya ile üretiliyordu.Bilinen en eski ekşi maya izleri yaklaşık MÖ 3000 yıllarına, Antik Mısır’a dayanır. Mısırlılar, un ve su karışımının ortamda doğal olarak bulunan yabani mayalar ve laktik asit bakterileri sayesinde kabardığını keşfetmişti. Bu doğal fermantasyon, ekmeği hem daha hacimli hem de daha uzun süre dayanabilir hale getiriyordu. Aynı zamanda sindirimi kolaylaştırıyor ve aromayı derinleştiriyordu.Bu bilgi zamanla Mezopotamya’ya, Antik Yunan’a ve Roma İmparatorluğu’na yayıldı. Romalı fırıncılar ekşi mayayı sistemli şekilde besleyip saklayan ilk ustalar arasında yer aldı. Hatta Roma döneminde iyi bir maya kültürü, bir fırının en değerli varlığı sayılıyordu.Orta Çağ boyunca Avrupa’da ekmek üretiminin tamamına yakını ekşi maya ile yapıldı. Ticari maya henüz yoktu ve her evin, her kasabanın kendine özgü bir maya kültürü vardı. Bu yüzden bölgeden bölgeye ekmek aromaları farklılık gösteriyordu. Bugün “teruar” dediğimiz kavramın ilk örneklerinden biri aslında ekşi mayadır. yüzyılda sanayi devrimiyle birlikte ticari maya üretildi ve hızlı fermantasyon yaygınlaştı. Ekmek daha kısa sürede üretilebiliyordu ancak aroma, besin değeri ve dayanıklılık ciddi şekilde azaldı. Ekşi maya uzun yıllar boyunca geri planda kaldı. Son 20–30 yılda ise insanlar tekrar yavaş fermantasyonun gücünü keşfetmeye başladı. Bilimsel çalışmalar, ekşi mayanın:• Gluten yapısını kısmen parçaladığını • Mineral emilimini artırdığını • Kan şekerini daha dengeli yükselttiğini • Doğal koruyucu etkisi sayesinde ekmeği geç bayatlatığınıortaya koydu.Bugün ekşi maya sadece nostaljik bir yöntem değil; aynı zamanda modern gastronomide kalite göstergesi haline geldi. Yüksek hidrasyonlu hamurlar, uzun fermantasyonlar, kompleks aroma profilleri ve sindirimi kolay ürünlerin temelinde yine aynı ilke var: un, su ve zaman.Binlerce yıl önce Nil Nehri kıyısında başlayan bu doğal fermantasyon yolculuğu, bugün hem bilimsel hem de gastronomik açıdan altın çağını yaşıyor.Ekşi maya aslında bir tarif değil; yaşayan bir kültürdür. Doğru bakıldığında onlarca yıl, hatta nesiller boyunca devam edebilen bir ekosistemdir. Her beslemede güçlenir, her fermantasyonda karakter kazanır. Ve iyi bir hamurun sırrı hâlâ değişmedi: sabır.
Daha FazlaYayınlandı - 1 Gün Önce
Oluşturan - Hasan Kaplan
GİRİŞ: EKŞİ MAYANIN BÜYÜLÜ DÜNYASIEkşi maya, insanlık tarihinin en eski gıda mucizelerinden biridir. Modern ekmekçilikte kullanılan instant ve kuru mayalar, tek bir maya türüne dayanırken; ekşi maya yüzlerce farklı bakteri ve maya türünden oluşur. Günümüzde yapılan mayalı ürünlerin hepsi bir zamanlar ekşi maya ile yapılıyordu. Neden ekşi maya? -Doğal -Sindirimi kolay -Zengin aroma -Daha uzun ömürlü ekmek -Sağlıklı, probiyotik dostuBinlerce yıldır dünyanın dört bir yanında insanlar, kendi mayalarını yoğurmuş ve paylaşmıştır. Bugün de aynı geleneği sürdürmek isteyen herkes için bu kitapçık bir rehber olacaktır.BÖLÜM 1: EKŞİ MAYAYI TANIMAKEkşi maya, un ve suyun birleşmesiyle oluşan, içinde Saccharomyces türleri ve laktik asit bakterileri gibi milyonlarca mikroorganizmanın yaşadığı canlı bir karışımdır. Onun sağlıklı kalması için doğru beslenmesi gerekir. Ekşi Mayanın MikrobiyolojisiBir ekşi maya kavanozunda şunlar yaşar: – Yabani mayalar: Karbonhidratları parçalar, karbondioksit ve alkol üretir. Hamuru kabartır. – Laktik asit bakterileri: Asit üretir, koruyuculuk sağlar, ekşi aroma verir.Bu iki tür organizma birlikte çalışarak hamurun kabarmasını ve korunmasını sağlar. Ekşi Mayanın Yaşam DöngüsüBir maya beslenip oda sıcaklığında bırakıldığında şunlar olur: 1️. İlk 1–2 saat: Hareketsiz, dinlenme. 2️. 2–6 saat: Aktifleşme ve kabarma başlar. 3️. 6–12 saat: Pik noktasına ulaşır. 4️. 12+ saat: Enerjisi tükenir, yavaşça çöker.Bu döngü önemlidir çünkü mayayı kullanmak için en iyi zaman genelde pik noktasıdır. Bu durum ortam sıcaklığı, hamurun beslenme sertliğine göre değişkenlik gösterir.-Ortam sıcaklığı 26 derece üzerine ne kadar fazla çıkarsa bu sürelerde o oranda kısalmaya başlar. Diğer taraftan ortam sıcaklığı 26 derece altına ne kadar düşerse sürelerde bununla birlikte uzamaya başlar. -bir diğer etken olan mayanın beslenme sertliği 1.1.1 (maya+un+su) oranlarından daha sert bir maya beslerseniz. Örneğin 1.2.1 yani 50 gr maya, 100 gr un, 50 su, şeklinde sert bir beslenme gerçekleştirirseniz süre yine besleme sertliğinizle orantılı şekilde uzamaya başlayacaktır. Tam tersi durumda daha sıvı bir maya beslediğinizde aktifleşme süresi besleğiniz sıvılık miktarına göre kısalacaktır. Sağlıklı Maya Nasıl Görünür?-Süngerimsi, baloncuklu bir yapısı vardır. (Beslenme sertliğine göre değişebilir) -Hoş, yoğurtumsu veya elmalı bir kokuya sahiptir. -Pik noktasına ulaştığında yaklaşık iki katına çıkar. Sağlıksız Maya Nasıl Anlaşılır?-Üzerinde gri/siyah/pembe renkler (küf) varsa. -Çürük yumurta gibi ağır kokuyorsa. -Hiç kabarmıyorsa ve sulu bir çorba gibiyse.Bu durumda maya ya zayıflamış ya da bozulmuş demektir. ÖRNEK: SAĞLIKLI MAYA TESTİ-Kavanozun üstüne lastik bant tak veya kalemle çizgi çek besledikten sonra 4 saat içinde iki katına çıkıp çıkmadığını kontrol et. Çıkıyorsa: Aktif. Çıkmıyorsa: Zayıf.-Veya su testi yap. Bir kabın içine su doldurun ve beslenme üzerinden 4 saat sonra bir parça suyun üzerine bırakın.Yüzüyorsa: Aktif. Yüzmüyorsa: Zayıf. BÖLÜM 2: MAYA BAŞLATMAKAdım Adım RehberEkşi maya, sıfırdan başlatmak isteyenler için biraz sabır gerektirir ama aslında oldukça basittir. Bu bölümde sana, ilk mayanı nasıl başlatacağını, doğru yöntemi, sık yapılan hataları ve çözümlerini anlatacağım. Neden Kendi Mayanı Yapmalısın?– Ticari maya kullanmadan, tamamen doğal ve kişisel bir maya kültürü edinirsin. – Yüzde yüz senin mutfağına, ununa, suyuna adapte olmuş bir maya olur. – Onunla bağ kurarsın: besleyip büyütürsün. Malzemeler:-1 Temiz cam kavanoz -2 Tahta veya çelik kaşık -3 Tam buğday unu (veya çavdar unu) -4 İçme suyu -5 Lastik bant ve cd kalemi Adım Adım Başlatma Süreci 1. Gün - Kavanoza 50 gram tam buğday unu + 50 gram su ekle. - Güzelce karıştır, kenarlarını sıyır. Üzerine nemli bez ört. - Kavanozun üstüne lastik bant takarak seviyeyi işaretle. - Oda sıcaklığında (22–26°C) bırak. 2. Gün- Maya hareketsiz görünebilir. Belki küçük kabarcıklar başlar. - Yarısını at, kalanına 50 g un + 50 g su ekle. 3. Gün- Hafif ekşi bir koku oluşur. Daha fazla kabarcık görünebilir. - Yine besle: yarısını at, kalanına 50 g un + 50 g su ekle. 4. Gün- Artık iki katına çıkmaya başlamalı. - Kıvam süngerimsi, koku yoğurtumsu veya hafif sirke gibi olmalı. - Yine besle: yarısını at, kalanına 50 g un + 50 g su ekle. 5–7. Gün- Maya artık güçlü olmalı. - Besledikten 4–6 saat içinde iki katına çıkıyorsa hazır. İlk Günlerde Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri Hata Neden Çözüm Hiç kabarmıyor Ortam çok soğuk Daha sıcak bir yere koy Çok ekşi koku Çok uzun aç kalmış Daha sık besle Küf Hijyen yok Temiz kavanoz, temiz kaşık Çabuk çöküyor Ortam çok sıcak Daha katı besle ÖRNEK BAŞLANGIÇ GÜNLÜĞÜ Gün Görünüm Koku Not 1 Hamur gibi Yok Bekle 2 Hafif kabarcık Un kokusu Besle 3 Daha fazla kabarcık Ekşi Besle 4 Süngerimsi Hoş ekşi Güzel 5–7 Aktif Ferah Hazır BÖLÜM 3: MAYA BESLEME TEMELLERİDoğru Bakım, Rutinler ve İpuçlarıEkşi mayayı başlattıktan sonra onu hayatta tutmak ve güçlü kalmasını sağlamak için düzenli olarak beslemek gerekir. Bu bölümde mayanı nasıl ve ne sıklıkla beslemen gerektiğini öğreneceksin. Maya Neden Beslenmeli?Maya canlıdır; içinde yaşayan mikroorganizmalar un ve suyu tüketerek çoğalır. Eğer uzun süre aç bırakılırsa: -Zayıflar -Çürür -Küflenebilir Ne Sıklıkla Beslenmeli?Bu, mayanı nasıl sakladığına bağlıdır.Oda Sıcaklığında Maya– Aktif bir maya, oda sıcaklığında genelde günde 1–2 kez beslenmelidir. – Özellikle yoğun ekmek/pizza üretimi yapanlar için idealdir.Buzdolabında Maya– Dolapta saklanan maya, daha yavaş hareket eder. – Haftada 2 kez çıkarıp beslemek yeterlidir. – Kullanmak istediğinde birkaç gün önceden çıkarıp birkaç kez besleyerek canlandır. Ve kullanacağın günden bir gün önce gece çıkar sert bir besleme yap dışarıda bırak daha sonra sabah tekrar su oranı daha yüksek bir besleme yap. Bu sayede mayanın aktifliği yükselir. Doğru Besleme OranlarıEn temel oran: 1:1:1 Yani: – 50 g maya + 50 g un + 50 g su Eşit oranlarda karıştır ve oda sıcaklığında beklet.Eğer maya çok hızlı kabarıyor ve çabuk çöküyorsa → daha katı (daha az su) besle. Eğer çok yavaşsa → biraz daha sulandır ve daha sıcak ortamda beklet. Doğru KıvamMaya ne çok sulu ne de çok katı olmalı. ✅ Yoğurt kıvamında veya koyu krep hamuru gibi olmalı. Çorba gibi → zayıf maya Taş gibi → kabarması zor Besleme Adımları1️- Kavanozu aç, mayanın yarısını at. 2️- Kalanına eşit miktarda un ve su ekle. 3️- Karıştır, kenarlarını temizle. 4️- Oda sıcaklığında beklet. Olması gereken✅ Sağlıklı beslenmiş maya: Baloncuklu, süngerimsi, iki katına çıkmış. Az beslenmiş: Üzerinde gri su birikmiş, cıvık. Çok uzun beklemiş: Asitli, kötü koku. Sık Yapılan Besleme Hataları & Çözümleri Hata Neden Çözüm Çok sulu maya Fazla su Daha katı oranla besle Çok katı maya Fazla un Daha fazla su ekle Hızlı çökme Ortam çok sıcak Daha serin yer seç, daha katı besle Zayıf kabarma Aç kalmış Düzenli besle, güçlendirmek için 2–3 gün sık besleme Küflenme Hijyen yetersiz Temiz kavanoz, temiz kaşık kullan Discard (Artan Maya) Ne Yapılır?Besleme sırasında attığın fazla maya aslında ziyan edilmez. Kullanabileceğin tarifler: -Krep -Waffle -Pancake BÖLÜM 4: EN ÇOK YAPILAN HATALAR ve ÇÖZÜMLERÖrnekler Ekşi maya yolculuğunda herkesin başına gelen hatalar vardır. İyi haber şu ki; bunların çoğu kolayca çözülebilir. Bu bölümde, ekşi maya beslerken ve devam ettirirken en sık karşılaşılan hataları, nedenlerini, çözümlerini ve örnek durumları detaylı bir şekilde ele alıyoruz. HATA 1: MAYA HİÇ KABARMIYORNeden:– Ortam çok soğuk – Maya yetersiz beslenmiş – Mikroorganizmalar henüz gelişmemişÇözüm:– Oda sıcaklığını artır (22–26°C) – Daha sık besle – Başladığın unu değiştir (çavdar veya tam buğday) HATA 2: ÜSTÜNDE SU BİRİKMİŞNeden:– Uzun süre aç kalmış Çözüm:– Karıştır, yeniden besle – Daha sık beslemeyi alışkanlık haline getir Bu suya “hooch” denir ve maya aç olduğunda üretilir. HATA 3: ÇOK EKŞİ KOKUYOR Neden:– Maya çok uzun süre beslenmemiş – Oda sıcaklığı fazlaÇözüm:– Birkaç kez arka arkaya besle – Daha serin bir yerde tut – Ferah, yoğurtumsu koku → sağlıklı – Keskin sirke/amonyak → zayıf HATA 4: KÜFLENMİŞ Neden:– Kavanoz ve aletler temiz değil – Çok uzun süre ilgilenilmemiş Çözüm:– Küf varsa at ve yeni maya başlat – Temizlik ve düzenli besleme çok önemli – Yeşil, pembe, siyah noktalar → küf HATA 5: ÇOK KATI / ÇOK SULU Neden:– Su/un oranı doğru değil Çözüm:– Yoğurt/krep hamuru kıvamına getirmek için su ve unu ayarla – Çok sulu: akışkan, güçsüz – Çok katı: kabarmıyor – Doğru kıvam: kaşıkla zor akan, süngerimsi HATA 6: ÇOK HIZLI KABARIP ÇÖKÜYORNeden:– Ortam çok sıcak – Besleme oranı düşükÇözüm:– Daha katı tut – Daha serin bir yere koy – Daha fazla unla besle HATA 7: KABARMIYOR AMA KÜF DE YOKNeden:– Yavaşlamış, aç kalmış – Besin kaynağı tükenmiş Çözüm:– 2–3 gün boyunca sık besle – Gerekirse un değiştir DİĞER HATALAR & ÇÖZÜMLER Hata Neden Çözüm Kavanoz dolmuş Fazla maya Her beslemede yarısını at Aşırı ekşi ekmek Çok asidik maya Pik noktasında kullan Ekmek kabarmıyor Zayıf maya 2–3 gün besleyip güçlendir Hamur cıvıklaşıyor Maya zayıf, un yetersiz Daha güçlü maya, daha fazla un İPUÇLARI-Lastik bant ile maya seviyesini işaretle → takip kolay - Discard (artık) ile krep, pizza, waffle yap - Temiz ve geniş kavanoz seç - Fazla beslemekten korkma; maya affedicidir BÖLÜM 5: UZUN VADELİ BAKIM: MAYA İLE YAŞAMAKYıllarca Sağlıklı Kalan Maya Nasıl Korunur?Ekşi maya, doğru bakıldığında onlarca yıl boyunca yaşayabilir. Dünyada 100 yaşını aşmış mayalar vardır. Bu bölümde, mayanı uzun vadede canlı tutmak için ipuçlarını, yöntemleri, saklama tekniklerini ve örnekleri bulacaksın. Günlük Maya RutinleriAktif bir maya için: – Günde 1–2 kez besleme – Oda sıcaklığında tutulur – Fazla mayayı (discard) tariflerde kullan – 4–6 saat içinde pik noktasına ulaştığında kullan Dolapta SaklamaEğer maya hemen kullanılmayacaksa, buzdolabına konabilir. – Buzdolabında maya uyur ve daha az besin tüketir – Haftada 2 çıkarıp beslemek yeterlidir – Kullanmadan önce birkaç besleme ile canlandırmak iyi olur Uzun Süreli Saklama: Kurutmak Ve DondurmakMayayı uzun süreli saklamak için kurutabilirsin: – Temiz bir yüzeye ince bir tabaka olarak sür – Oda sıcaklığında kurut – Kuru parçaları kavanozda sakla – Yeniden canlandırmak için su ve un ekleyerek besleDondurarak uzun süreli saklama yapabilirsin:– öncelikle mayayı normal bir şekilde besle – Oda sıcaklığında aktivasyonu sağla iki katına gelmek üzereyken durdur – Daha sonra kavanozu buzluğa kaldır – Yeniden canlandırmak için dondurucudan çıkar ve oda sıcaklığına getirip tekrar besle Seyahatlerde MayaTatile giderken maya yanında götürülebilir: – Küçük kavanozda taşınabilir – Kurutulmuş maya tercih edilebilir – Yolculuk boyunca serin bir yerde tut Yıllar Boyu Yaşayan MayalarDünyanın en eski mayalarından bazıları: – 1893’ten kalan Amerikan “San Francisco” mayası – 150 yaşında Fransız ekşi mayaBu mayalar, nesiller boyunca beslenerek hayatta kalmıştır. Uzun Vadeli Bakım Önerileri Temizlikten taviz verme Besleme düzenini aksatma Ortam sıcaklığını kontrol et Yeni unlar ve rutinlerle mayanı güçlendir ÖRNEKLER- Sağlıklı dolap mayası → üstü temiz, altı baloncuklu - Kurutulmuş maya → kahverengi, kırılgan parçalar - Seyahat kavanozu → küçük ve kapaklı Sık Sorulan Sorular- Mayam 1 ay dolapta kaldı, öldü mü? → Hayır, birkaç besleme ile canlanabilir. - Kurutulmuş maya kaç yıl dayanır? → Serin ve kuru tutulursa yıllarca. - Maya çok ekşi oldu, ne yapmalıyım? → Birkaç taze besleme ile dengeler. BÖLÜM 6: İLERİ TEKNİKLER & DENEMELERFarklı Tatlar, Farklı Yöntemler ve Kendi Mayanı YaratmakEkşi mayayı yalnızca beslemek ve hayatta tutmakla kalmayıp, aynı zamanda kişisel hale getirmek de mümkündür. Bu bölümde, ileri seviye teknikleri, farklı un ve yöntemleri, kendi kültürünü geliştirmeyi öğreneceksin. Farklı Unlarla DenemelerEkşi maya, hangi unla beslersen ona uyum sağlar. Farklı unlar farklı özellikler katar. Un Türü Özellik Sonuç Tam buğday Zengin, besleyici Güçlü, ekşi Çavdar Çok mineral Hızlı, daha ekşi Beyaz un Nötr Hafif, yavaş Siyez Antik buğday Aromalı, yavaş Kamut Antik buğday Hafif tatlı, yoğun Farklı Ortamlarda DenemelerMaya bulunduğu ortama göre değişir. – Sıcak ortam → hızlı fermente, daha ekşi – Serin ortam → yavaş fermente, daha hafif – Nemli ortam → küfe yatkın, dikkat gerektirirİpucu: – Mutfakta birden fazla köşede maya tutup davranışlarını gözlemle. Kendi Kültürünü YaratmakZamanla mayanın içindeki organizmalar bulunduğu ortama adapte olur. – Düzenli beslediğin maya senin mutfağının “parmak izi” olur. – Un, su ve hava kaynaklı bakteriler mayayı benzersiz kılar.Öneri: – Başka şehirden getirdiğin bir maya ile kendi mayanı karşılaştır. – Her 3 ayda bir maya profiline not düş: un türü, koku, kabarma süresi. Tat Profili GeliştirmeMayanın tadı ve aroması üzerinde oynayabilirsin: – Daha ekşi için → daha uzun fermente, daha yüksek sıcaklık – Daha hafif için → daha kısa fermente, daha serin ortam – Daha güçlü için → çavdar ile destekle, sık besle İleri Tekniklerde Sık Yapılan Hatalar & Çözümler Hata Neden Çözüm Maya fazla ekşi Fazla sıcak, uzun süre Serinlet, daha kısa sürede besle Maya ağırlaşıyor Fazla un, düşük hidrasyon Daha sulandır Maya ölüyor Radikal değişiklikler Yavaş geçiş yap
Daha FazlaYayınlandı - Per, 03 Kas 2022
Oluşturan - Hasan Kaplan
Pizza bugün küresel bir fast food ürünü gibi algılansa da kökeni fakir halk mutfağına ve uzun fermantasyonlu hamur geleneğine dayanır. Gerçek pizzanın temeli, 18. yüzyıl Napoli’sinde atılmıştır ve modern pizzacılığın kalbi hâlâ burada atar.Antik dönemlerde Romalılar ve Yunanlılar düz ekmeklerin üzerine zeytinyağı, otlar ve peynir benzeri ürünler ekleyerek pişiriyordu. Ancak bugünkü anlamda pizzayı pizza yapan kırılma noktası, domatesin Avrupa mutfağına girmesiyle yaşandı. 16. yüzyılda Amerika kıtasından gelen domates, başlangıçta zehirli sanılsa da Napoli halkı tarafından hamurun üzerine eklenerek tüketilmeye başlandı.Napoli’nin yoksul kesimi için pizza; ucuz, doyurucu ve hızlı bir sokak yemeğiydi. Uzun fermantasyonla hazırlanan hamur, odun ateşinde çok yüksek sıcaklıklarda pişiriliyor, ortaya hem hafif hem aromatik bir ürün çıkıyordu. Bu yöntem zamanla standart haline geldi ve bugün “Napoli tarzı pizza” dediğimiz stil doğdu.1889 yılında Kraliçe Margherita’nın Napoli ziyaretinde domates, mozzarella ve fesleğenli pizzayı beğenmesiyle Margherita pizzası doğdu. İtalya bayrağının renklerini taşıyan bu pizza, Napolitan stilin simgesi haline geldi.Gerçek Napoli pizzası; yüksek hidrasyonlu hamur, uzun fermantasyon, elle açma tekniği ve 400–450°C üzerindeki fırınlarda 60–90 saniyede pişirme prensiplerine dayanır. Kenarları kabarık, iç dokusu hafif ve aroması derindir. Bu sadece bir tarif değil, bir ustalık disiplinidir.Zamanla pizza göçlerle birlikte Amerika’ya taşındı ve farklı stiller ortaya çıktı:New York tarzı: Daha büyük çaplı, ince ama esnek dilimler Chicago deep dish: Kalın tabanlı, adeta turta formunda Detroit tarzı: Dikdörtgen tepside çıtır kenarlı Roma tarzı: İnce ve çıtır tabanlı veya uzun fermantasyonlu tepsi pizzalarıHer biri kendi kültürüne uyum sağladı ancak hepsi köken olarak Napoli hamur geleneğinden doğdu.Bugün modern pizzacılık tekrar özüne dönüyor. Uzun fermantasyonlar, ekşi maya kullanımı, yüksek proteinli unlar ve kontrollü yoğurma teknikleri sayesinde Napoli ruhu bilimle birleşiyor. Hafiflik, sindirilebilirlik ve yoğun aroma artık kalite kriteri haline geldi.Pizza artık sadece hızlı tüketilen bir ürün değil; doğru hamur, doğru fermantasyon ve doğru pişirme ile gastronomik bir zanaata dönüşmüş durumda. Napoli’de doğan bu sade hamur disiplini, bugün dünyanın her yerinde ustaların elinde yeniden yorumlanıyor. Ancak değişmeyen tek şey var: iyi pizzanın kalbi her zaman hamurdur.
Daha FazlaYayınlandı - 1 Gün Önce
Oluşturan - Hasan Kaplan
Ekşi maya, insanlık tarihindeki en eski kontrollü fermantasyon tekniklerinden biridir. Bugün “artisan” ya da “zanaatkâr işi” olarak gördüğümüz birçok ekmek ve hamur işi aslında modern mayalar ortaya çıkmadan çok önce tamamen ekşi maya ile üretiliyordu.Bilinen en eski ekşi maya izleri yaklaşık MÖ 3000 yıllarına, Antik Mısır’a dayanır. Mısırlılar, un ve su karışımının ortamda doğal olarak bulunan yabani mayalar ve laktik asit bakterileri sayesinde kabardığını keşfetmişti. Bu doğal fermantasyon, ekmeği hem daha hacimli hem de daha uzun süre dayanabilir hale getiriyordu. Aynı zamanda sindirimi kolaylaştırıyor ve aromayı derinleştiriyordu.Bu bilgi zamanla Mezopotamya’ya, Antik Yunan’a ve Roma İmparatorluğu’na yayıldı. Romalı fırıncılar ekşi mayayı sistemli şekilde besleyip saklayan ilk ustalar arasında yer aldı. Hatta Roma döneminde iyi bir maya kültürü, bir fırının en değerli varlığı sayılıyordu.Orta Çağ boyunca Avrupa’da ekmek üretiminin tamamına yakını ekşi maya ile yapıldı. Ticari maya henüz yoktu ve her evin, her kasabanın kendine özgü bir maya kültürü vardı. Bu yüzden bölgeden bölgeye ekmek aromaları farklılık gösteriyordu. Bugün “teruar” dediğimiz kavramın ilk örneklerinden biri aslında ekşi mayadır. yüzyılda sanayi devrimiyle birlikte ticari maya üretildi ve hızlı fermantasyon yaygınlaştı. Ekmek daha kısa sürede üretilebiliyordu ancak aroma, besin değeri ve dayanıklılık ciddi şekilde azaldı. Ekşi maya uzun yıllar boyunca geri planda kaldı. Son 20–30 yılda ise insanlar tekrar yavaş fermantasyonun gücünü keşfetmeye başladı. Bilimsel çalışmalar, ekşi mayanın:• Gluten yapısını kısmen parçaladığını • Mineral emilimini artırdığını • Kan şekerini daha dengeli yükselttiğini • Doğal koruyucu etkisi sayesinde ekmeği geç bayatlatığınıortaya koydu.Bugün ekşi maya sadece nostaljik bir yöntem değil; aynı zamanda modern gastronomide kalite göstergesi haline geldi. Yüksek hidrasyonlu hamurlar, uzun fermantasyonlar, kompleks aroma profilleri ve sindirimi kolay ürünlerin temelinde yine aynı ilke var: un, su ve zaman.Binlerce yıl önce Nil Nehri kıyısında başlayan bu doğal fermantasyon yolculuğu, bugün hem bilimsel hem de gastronomik açıdan altın çağını yaşıyor.Ekşi maya aslında bir tarif değil; yaşayan bir kültürdür. Doğru bakıldığında onlarca yıl, hatta nesiller boyunca devam edebilen bir ekosistemdir. Her beslemede güçlenir, her fermantasyonda karakter kazanır. Ve iyi bir hamurun sırrı hâlâ değişmedi: sabır.
Daha FazlaYayınlandı - 1 Gün Önce
Oluşturan - Hasan Kaplan
GİRİŞ: EKŞİ MAYANIN BÜYÜLÜ DÜNYASIEkşi maya, insanlık tarihinin en eski gıda mucizelerinden biridir. Modern ekmekçilikte kullanılan instant ve kuru mayalar, tek bir maya türüne dayanırken; ekşi maya yüzlerce farklı bakteri ve maya türünden oluşur. Günümüzde yapılan mayalı ürünlerin hepsi bir zamanlar ekşi maya ile yapılıyordu. Neden ekşi maya? -Doğal -Sindirimi kolay -Zengin aroma -Daha uzun ömürlü ekmek -Sağlıklı, probiyotik dostuBinlerce yıldır dünyanın dört bir yanında insanlar, kendi mayalarını yoğurmuş ve paylaşmıştır. Bugün de aynı geleneği sürdürmek isteyen herkes için bu kitapçık bir rehber olacaktır.BÖLÜM 1: EKŞİ MAYAYI TANIMAKEkşi maya, un ve suyun birleşmesiyle oluşan, içinde Saccharomyces türleri ve laktik asit bakterileri gibi milyonlarca mikroorganizmanın yaşadığı canlı bir karışımdır. Onun sağlıklı kalması için doğru beslenmesi gerekir. Ekşi Mayanın MikrobiyolojisiBir ekşi maya kavanozunda şunlar yaşar: – Yabani mayalar: Karbonhidratları parçalar, karbondioksit ve alkol üretir. Hamuru kabartır. – Laktik asit bakterileri: Asit üretir, koruyuculuk sağlar, ekşi aroma verir.Bu iki tür organizma birlikte çalışarak hamurun kabarmasını ve korunmasını sağlar. Ekşi Mayanın Yaşam DöngüsüBir maya beslenip oda sıcaklığında bırakıldığında şunlar olur: 1️. İlk 1–2 saat: Hareketsiz, dinlenme. 2️. 2–6 saat: Aktifleşme ve kabarma başlar. 3️. 6–12 saat: Pik noktasına ulaşır. 4️. 12+ saat: Enerjisi tükenir, yavaşça çöker.Bu döngü önemlidir çünkü mayayı kullanmak için en iyi zaman genelde pik noktasıdır. Bu durum ortam sıcaklığı, hamurun beslenme sertliğine göre değişkenlik gösterir.-Ortam sıcaklığı 26 derece üzerine ne kadar fazla çıkarsa bu sürelerde o oranda kısalmaya başlar. Diğer taraftan ortam sıcaklığı 26 derece altına ne kadar düşerse sürelerde bununla birlikte uzamaya başlar. -bir diğer etken olan mayanın beslenme sertliği 1.1.1 (maya+un+su) oranlarından daha sert bir maya beslerseniz. Örneğin 1.2.1 yani 50 gr maya, 100 gr un, 50 su, şeklinde sert bir beslenme gerçekleştirirseniz süre yine besleme sertliğinizle orantılı şekilde uzamaya başlayacaktır. Tam tersi durumda daha sıvı bir maya beslediğinizde aktifleşme süresi besleğiniz sıvılık miktarına göre kısalacaktır. Sağlıklı Maya Nasıl Görünür?-Süngerimsi, baloncuklu bir yapısı vardır. (Beslenme sertliğine göre değişebilir) -Hoş, yoğurtumsu veya elmalı bir kokuya sahiptir. -Pik noktasına ulaştığında yaklaşık iki katına çıkar. Sağlıksız Maya Nasıl Anlaşılır?-Üzerinde gri/siyah/pembe renkler (küf) varsa. -Çürük yumurta gibi ağır kokuyorsa. -Hiç kabarmıyorsa ve sulu bir çorba gibiyse.Bu durumda maya ya zayıflamış ya da bozulmuş demektir. ÖRNEK: SAĞLIKLI MAYA TESTİ-Kavanozun üstüne lastik bant tak veya kalemle çizgi çek besledikten sonra 4 saat içinde iki katına çıkıp çıkmadığını kontrol et. Çıkıyorsa: Aktif. Çıkmıyorsa: Zayıf.-Veya su testi yap. Bir kabın içine su doldurun ve beslenme üzerinden 4 saat sonra bir parça suyun üzerine bırakın.Yüzüyorsa: Aktif. Yüzmüyorsa: Zayıf. BÖLÜM 2: MAYA BAŞLATMAKAdım Adım RehberEkşi maya, sıfırdan başlatmak isteyenler için biraz sabır gerektirir ama aslında oldukça basittir. Bu bölümde sana, ilk mayanı nasıl başlatacağını, doğru yöntemi, sık yapılan hataları ve çözümlerini anlatacağım. Neden Kendi Mayanı Yapmalısın?– Ticari maya kullanmadan, tamamen doğal ve kişisel bir maya kültürü edinirsin. – Yüzde yüz senin mutfağına, ununa, suyuna adapte olmuş bir maya olur. – Onunla bağ kurarsın: besleyip büyütürsün. Malzemeler:-1 Temiz cam kavanoz -2 Tahta veya çelik kaşık -3 Tam buğday unu (veya çavdar unu) -4 İçme suyu -5 Lastik bant ve cd kalemi Adım Adım Başlatma Süreci 1. Gün - Kavanoza 50 gram tam buğday unu + 50 gram su ekle. - Güzelce karıştır, kenarlarını sıyır. Üzerine nemli bez ört. - Kavanozun üstüne lastik bant takarak seviyeyi işaretle. - Oda sıcaklığında (22–26°C) bırak. 2. Gün- Maya hareketsiz görünebilir. Belki küçük kabarcıklar başlar. - Yarısını at, kalanına 50 g un + 50 g su ekle. 3. Gün- Hafif ekşi bir koku oluşur. Daha fazla kabarcık görünebilir. - Yine besle: yarısını at, kalanına 50 g un + 50 g su ekle. 4. Gün- Artık iki katına çıkmaya başlamalı. - Kıvam süngerimsi, koku yoğurtumsu veya hafif sirke gibi olmalı. - Yine besle: yarısını at, kalanına 50 g un + 50 g su ekle. 5–7. Gün- Maya artık güçlü olmalı. - Besledikten 4–6 saat içinde iki katına çıkıyorsa hazır. İlk Günlerde Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri Hata Neden Çözüm Hiç kabarmıyor Ortam çok soğuk Daha sıcak bir yere koy Çok ekşi koku Çok uzun aç kalmış Daha sık besle Küf Hijyen yok Temiz kavanoz, temiz kaşık Çabuk çöküyor Ortam çok sıcak Daha katı besle ÖRNEK BAŞLANGIÇ GÜNLÜĞÜ Gün Görünüm Koku Not 1 Hamur gibi Yok Bekle 2 Hafif kabarcık Un kokusu Besle 3 Daha fazla kabarcık Ekşi Besle 4 Süngerimsi Hoş ekşi Güzel 5–7 Aktif Ferah Hazır BÖLÜM 3: MAYA BESLEME TEMELLERİDoğru Bakım, Rutinler ve İpuçlarıEkşi mayayı başlattıktan sonra onu hayatta tutmak ve güçlü kalmasını sağlamak için düzenli olarak beslemek gerekir. Bu bölümde mayanı nasıl ve ne sıklıkla beslemen gerektiğini öğreneceksin. Maya Neden Beslenmeli?Maya canlıdır; içinde yaşayan mikroorganizmalar un ve suyu tüketerek çoğalır. Eğer uzun süre aç bırakılırsa: -Zayıflar -Çürür -Küflenebilir Ne Sıklıkla Beslenmeli?Bu, mayanı nasıl sakladığına bağlıdır.Oda Sıcaklığında Maya– Aktif bir maya, oda sıcaklığında genelde günde 1–2 kez beslenmelidir. – Özellikle yoğun ekmek/pizza üretimi yapanlar için idealdir.Buzdolabında Maya– Dolapta saklanan maya, daha yavaş hareket eder. – Haftada 2 kez çıkarıp beslemek yeterlidir. – Kullanmak istediğinde birkaç gün önceden çıkarıp birkaç kez besleyerek canlandır. Ve kullanacağın günden bir gün önce gece çıkar sert bir besleme yap dışarıda bırak daha sonra sabah tekrar su oranı daha yüksek bir besleme yap. Bu sayede mayanın aktifliği yükselir. Doğru Besleme OranlarıEn temel oran: 1:1:1 Yani: – 50 g maya + 50 g un + 50 g su Eşit oranlarda karıştır ve oda sıcaklığında beklet.Eğer maya çok hızlı kabarıyor ve çabuk çöküyorsa → daha katı (daha az su) besle. Eğer çok yavaşsa → biraz daha sulandır ve daha sıcak ortamda beklet. Doğru KıvamMaya ne çok sulu ne de çok katı olmalı. ✅ Yoğurt kıvamında veya koyu krep hamuru gibi olmalı. Çorba gibi → zayıf maya Taş gibi → kabarması zor Besleme Adımları1️- Kavanozu aç, mayanın yarısını at. 2️- Kalanına eşit miktarda un ve su ekle. 3️- Karıştır, kenarlarını temizle. 4️- Oda sıcaklığında beklet. Olması gereken✅ Sağlıklı beslenmiş maya: Baloncuklu, süngerimsi, iki katına çıkmış. Az beslenmiş: Üzerinde gri su birikmiş, cıvık. Çok uzun beklemiş: Asitli, kötü koku. Sık Yapılan Besleme Hataları & Çözümleri Hata Neden Çözüm Çok sulu maya Fazla su Daha katı oranla besle Çok katı maya Fazla un Daha fazla su ekle Hızlı çökme Ortam çok sıcak Daha serin yer seç, daha katı besle Zayıf kabarma Aç kalmış Düzenli besle, güçlendirmek için 2–3 gün sık besleme Küflenme Hijyen yetersiz Temiz kavanoz, temiz kaşık kullan Discard (Artan Maya) Ne Yapılır?Besleme sırasında attığın fazla maya aslında ziyan edilmez. Kullanabileceğin tarifler: -Krep -Waffle -Pancake BÖLÜM 4: EN ÇOK YAPILAN HATALAR ve ÇÖZÜMLERÖrnekler Ekşi maya yolculuğunda herkesin başına gelen hatalar vardır. İyi haber şu ki; bunların çoğu kolayca çözülebilir. Bu bölümde, ekşi maya beslerken ve devam ettirirken en sık karşılaşılan hataları, nedenlerini, çözümlerini ve örnek durumları detaylı bir şekilde ele alıyoruz. HATA 1: MAYA HİÇ KABARMIYORNeden:– Ortam çok soğuk – Maya yetersiz beslenmiş – Mikroorganizmalar henüz gelişmemişÇözüm:– Oda sıcaklığını artır (22–26°C) – Daha sık besle – Başladığın unu değiştir (çavdar veya tam buğday) HATA 2: ÜSTÜNDE SU BİRİKMİŞNeden:– Uzun süre aç kalmış Çözüm:– Karıştır, yeniden besle – Daha sık beslemeyi alışkanlık haline getir Bu suya “hooch” denir ve maya aç olduğunda üretilir. HATA 3: ÇOK EKŞİ KOKUYOR Neden:– Maya çok uzun süre beslenmemiş – Oda sıcaklığı fazlaÇözüm:– Birkaç kez arka arkaya besle – Daha serin bir yerde tut – Ferah, yoğurtumsu koku → sağlıklı – Keskin sirke/amonyak → zayıf HATA 4: KÜFLENMİŞ Neden:– Kavanoz ve aletler temiz değil – Çok uzun süre ilgilenilmemiş Çözüm:– Küf varsa at ve yeni maya başlat – Temizlik ve düzenli besleme çok önemli – Yeşil, pembe, siyah noktalar → küf HATA 5: ÇOK KATI / ÇOK SULU Neden:– Su/un oranı doğru değil Çözüm:– Yoğurt/krep hamuru kıvamına getirmek için su ve unu ayarla – Çok sulu: akışkan, güçsüz – Çok katı: kabarmıyor – Doğru kıvam: kaşıkla zor akan, süngerimsi HATA 6: ÇOK HIZLI KABARIP ÇÖKÜYORNeden:– Ortam çok sıcak – Besleme oranı düşükÇözüm:– Daha katı tut – Daha serin bir yere koy – Daha fazla unla besle HATA 7: KABARMIYOR AMA KÜF DE YOKNeden:– Yavaşlamış, aç kalmış – Besin kaynağı tükenmiş Çözüm:– 2–3 gün boyunca sık besle – Gerekirse un değiştir DİĞER HATALAR & ÇÖZÜMLER Hata Neden Çözüm Kavanoz dolmuş Fazla maya Her beslemede yarısını at Aşırı ekşi ekmek Çok asidik maya Pik noktasında kullan Ekmek kabarmıyor Zayıf maya 2–3 gün besleyip güçlendir Hamur cıvıklaşıyor Maya zayıf, un yetersiz Daha güçlü maya, daha fazla un İPUÇLARI-Lastik bant ile maya seviyesini işaretle → takip kolay - Discard (artık) ile krep, pizza, waffle yap - Temiz ve geniş kavanoz seç - Fazla beslemekten korkma; maya affedicidir BÖLÜM 5: UZUN VADELİ BAKIM: MAYA İLE YAŞAMAKYıllarca Sağlıklı Kalan Maya Nasıl Korunur?Ekşi maya, doğru bakıldığında onlarca yıl boyunca yaşayabilir. Dünyada 100 yaşını aşmış mayalar vardır. Bu bölümde, mayanı uzun vadede canlı tutmak için ipuçlarını, yöntemleri, saklama tekniklerini ve örnekleri bulacaksın. Günlük Maya RutinleriAktif bir maya için: – Günde 1–2 kez besleme – Oda sıcaklığında tutulur – Fazla mayayı (discard) tariflerde kullan – 4–6 saat içinde pik noktasına ulaştığında kullan Dolapta SaklamaEğer maya hemen kullanılmayacaksa, buzdolabına konabilir. – Buzdolabında maya uyur ve daha az besin tüketir – Haftada 2 çıkarıp beslemek yeterlidir – Kullanmadan önce birkaç besleme ile canlandırmak iyi olur Uzun Süreli Saklama: Kurutmak Ve DondurmakMayayı uzun süreli saklamak için kurutabilirsin: – Temiz bir yüzeye ince bir tabaka olarak sür – Oda sıcaklığında kurut – Kuru parçaları kavanozda sakla – Yeniden canlandırmak için su ve un ekleyerek besleDondurarak uzun süreli saklama yapabilirsin:– öncelikle mayayı normal bir şekilde besle – Oda sıcaklığında aktivasyonu sağla iki katına gelmek üzereyken durdur – Daha sonra kavanozu buzluğa kaldır – Yeniden canlandırmak için dondurucudan çıkar ve oda sıcaklığına getirip tekrar besle Seyahatlerde MayaTatile giderken maya yanında götürülebilir: – Küçük kavanozda taşınabilir – Kurutulmuş maya tercih edilebilir – Yolculuk boyunca serin bir yerde tut Yıllar Boyu Yaşayan MayalarDünyanın en eski mayalarından bazıları: – 1893’ten kalan Amerikan “San Francisco” mayası – 150 yaşında Fransız ekşi mayaBu mayalar, nesiller boyunca beslenerek hayatta kalmıştır. Uzun Vadeli Bakım Önerileri Temizlikten taviz verme Besleme düzenini aksatma Ortam sıcaklığını kontrol et Yeni unlar ve rutinlerle mayanı güçlendir ÖRNEKLER- Sağlıklı dolap mayası → üstü temiz, altı baloncuklu - Kurutulmuş maya → kahverengi, kırılgan parçalar - Seyahat kavanozu → küçük ve kapaklı Sık Sorulan Sorular- Mayam 1 ay dolapta kaldı, öldü mü? → Hayır, birkaç besleme ile canlanabilir. - Kurutulmuş maya kaç yıl dayanır? → Serin ve kuru tutulursa yıllarca. - Maya çok ekşi oldu, ne yapmalıyım? → Birkaç taze besleme ile dengeler. BÖLÜM 6: İLERİ TEKNİKLER & DENEMELERFarklı Tatlar, Farklı Yöntemler ve Kendi Mayanı YaratmakEkşi mayayı yalnızca beslemek ve hayatta tutmakla kalmayıp, aynı zamanda kişisel hale getirmek de mümkündür. Bu bölümde, ileri seviye teknikleri, farklı un ve yöntemleri, kendi kültürünü geliştirmeyi öğreneceksin. Farklı Unlarla DenemelerEkşi maya, hangi unla beslersen ona uyum sağlar. Farklı unlar farklı özellikler katar. Un Türü Özellik Sonuç Tam buğday Zengin, besleyici Güçlü, ekşi Çavdar Çok mineral Hızlı, daha ekşi Beyaz un Nötr Hafif, yavaş Siyez Antik buğday Aromalı, yavaş Kamut Antik buğday Hafif tatlı, yoğun Farklı Ortamlarda DenemelerMaya bulunduğu ortama göre değişir. – Sıcak ortam → hızlı fermente, daha ekşi – Serin ortam → yavaş fermente, daha hafif – Nemli ortam → küfe yatkın, dikkat gerektirirİpucu: – Mutfakta birden fazla köşede maya tutup davranışlarını gözlemle. Kendi Kültürünü YaratmakZamanla mayanın içindeki organizmalar bulunduğu ortama adapte olur. – Düzenli beslediğin maya senin mutfağının “parmak izi” olur. – Un, su ve hava kaynaklı bakteriler mayayı benzersiz kılar.Öneri: – Başka şehirden getirdiğin bir maya ile kendi mayanı karşılaştır. – Her 3 ayda bir maya profiline not düş: un türü, koku, kabarma süresi. Tat Profili GeliştirmeMayanın tadı ve aroması üzerinde oynayabilirsin: – Daha ekşi için → daha uzun fermente, daha yüksek sıcaklık – Daha hafif için → daha kısa fermente, daha serin ortam – Daha güçlü için → çavdar ile destekle, sık besle İleri Tekniklerde Sık Yapılan Hatalar & Çözümler Hata Neden Çözüm Maya fazla ekşi Fazla sıcak, uzun süre Serinlet, daha kısa sürede besle Maya ağırlaşıyor Fazla un, düşük hidrasyon Daha sulandır Maya ölüyor Radikal değişiklikler Yavaş geçiş yap
Daha FazlaYayınlandı - Per, 03 Kas 2022
1 Gün Önce
1 Gün Önce
1 Gün Önce
Herkese açık bir inceleme yazın